Libraría Central Libreira
Rúa Dolores nº 2
15402 Ferrol
Teléfono [34] 981 35 27 19
O
ESCUDO DE FERROL DA ILUSTRACIÓN TIRADO NO CHAN.
UNHA
NOVA BARBARIDADE CULTURAL.
A MODO DE XUSTIFICACIÓN
No próximo número da revista FerrolAnálisis o especialista en Heráldica Carlos de Aracil e a persoa que esto escribe presentan un traballo
conxunto verbo da historia da creación do escudo de Ferrol da Ilustración e a
súa evolución ata os tempos actuais, facendo un percorrido por unha serie de
ata cincuenta diferentes representacións do brasón ferrolán, tanto en
monumentos, placas municipais e obras públicas como nas diferentes
reproduccións sixilares en documentos de diversas
épocas. No intre de redactar aquel traballo, eu non coñecía a situación do
antiga pedra de armas que coroaba a entrada da Casa Consistorial de Ferrol da
Ilustración, pero non tardei en saber onde se atopaba o devandito escudo de
pedra. Por mor diso, decidinme a escribir as seguintes liñas.
O ESCUDO DE FERROL DA ILUSTRACIÓN
Segundo escribiu o ano 1859 o
historiador ferrolán Montero Aróstegui
na súa Historia y descripción
de la ciudad y Departamento Naval del Ferrol, o
concello da entón vila ferrolá, presidido polo Alcalde Maior
Antiga Casa do Concello de Ferrol
Poucos anos máis tarde, durante o
corto e fructífero mandato do Alcalde Maior Eugenio
Álvarez Caballero, leváronse a cabo as tallas en
pedra das primeiras representacións que se coñecen e que aínda se conservan do
escudo de armas de Ferrol: os situados na fonte de San Roque (ano 1784), na fonte-obelisco da Fama (ano 1786) e o que estivo colocado
na antiga Casa Consistorial da cidade situada no Paseo das Delicias, hoxe
Cantón de Molíns (año 1787), non amosando ningún
deles como timbre a coroa marquesal, que se engadiría
de xeito inadecuado ao escudo de Ferrol a principios do século XIX.
O escudo de Ferrol da
Ilustración
A pedra armeira
que presidiu a entrada do devandito edificio que foi sede do Concello ferrolán
ata o ano 1953, estivo colocada no seu frontis ata o
derrubo do edificio o ano 1970. Coa súa tradicional forma ovalada aparece
totalmente arrodeada por unha coroa ou grilanda vexetal, sendo dunha feitura
similar ao escudo da fonte de San Roque. Mais de xeito diferente a este último
escudo e o coetáneo da fonte da Fama, no citado brasón do Concello aparecen por
vez primeira nas armas de Ferrol dúas bandeiras cos seus respectivos mastros a
ámbolos dous lados da torre pero sen poder precisar de qué bandeiras, pendóns
ou estandartes se trata, en especial por non poder distinguirse os seus
esmaltes e cores.
Este escudo de armas, no senso
contrario aos outros dous anteditos brasóns, amosa tamén a particularidade de
que as bocas das pezas artilleiras están dirixidas
cara ao ceo e as áncoras teñen os seus brazos cara a parte inferior, norma esta
que logo vai a ser a habitual nas posteriores representacións do escudo de
Ferrol. En todo caso, nos tres escudos de pedra aquí comentados, a torre
componse sempre de dous corpos cunha porta colocada na súa parte baixa,
variando lixeiramente o número de almeas de remate de
ambos corpos e a situación das ventás. O farol ou lanterna, amplo e ben visible
nos tres casos, aparece sempre colocado sobre unha pértega.
O citado escudo ata fai poucos
anos atopábase axeitadamente colocado, xunto con outra xoia patrimonial, a
escultura medieval do Cristo da Tahona, exposto á
vista pública dentro do patio central cuberto do Centro Cultural Municipal. No
intre de redactar estas liñas (Setembro de 2006), o primeiro e único escudo
municipal de Ferrol da Ilustración atópase desleixadamente abandonado á
intemperie, no chan da parte posterior do devandito Centro, xunto con outras
pezas de interese. Pódese veren colocado sobre unha tarima de madeira co seu
labrado anverso cara ao ceo, sometido aos rigores do tempo atmosférico e co
perigo engadido de seren d
Namentres o iluminado concelleiro
de Turismo, presuntamente encargado de levar a bo porto a xestión da petición
de Patrimonio da Humanidade para a importante pegada ilustrada que o século
XVIII deixou na nosa cidade, sigue a contar milongas sobre as excelencias do
xeito como se está a levaren este proceso. ¿ Qué credibilidade pode ter ante o
cidadán este personaxe cando o senlleiro e máis característico símbolo
representativo da cidade daquela época sofre tal desleixo e abandono dentro dun
Centro oficial municipal ?
O escudo de Ferrol en Setembro de 2006
Esta falcatruada únese a outras
fazañas na área do Patrimonio Cultural levadas a cabo polos actuais e pouco
capacitados responsables municipais que debían xestionar os temas culturais na
nosa cidade: a creación do primeiro Museo de quita e pon que eu coñezo na miña
longa andaina pola vida, a pobre e vergoñenta rehabilitación sufrida pola fonte
de San Roque, a desfeita que ameaza á praza da Ilustración na vez do que
debería seren un exemplo de homenaxe a noso pasado ilustrado, a política de
subvencións a entidades foráneas (o escandaloso caso da Fundación Casares) en
detrimento das asociacións culturais da urbe e, como non, as esculturas
públicas adxudicadas a uns autores que pertencen a certa sociedade
presuntamente artística sen domicilio coñecido, son tan só algúns rechamantes
exemplos do mal facer dos políticos dun determinado grupo municipal de Ferrol.
E como guinda de remate, cumpre
falar da prevista agresión ao Cristo da Tahona,
aberrante proxecto que foi denunciado fai varios meses por unha carta da persoa
que subscribe ao inoperante Director Xeral do Patrimonio da Xunta de
Libraría Central Libreira
Rúa Dolores nº 2
15402 Ferrol
Teléfono [34] 981
35 27 19